Mar 112017
 
1.567 views

Zemberek kütüphanesindeki bir kök sorunu

Zemberek kütüphanesindeki bir kök sorunuBir kaç gün önce zemberek kütüphanesiyle köklerini belirlemeye çalıştığım sözcüklerden birinin yanlış çözümlendiğini farkettim. Fiil olması gereken bir kök, İsim olarak tanımlanmıştı. Benzer sözcüklerin durumuna bakınca, bunun sistematik bir sorun olduğunu farkettim.

Zemberek kütüphanesini geliştiren arkadaşlar bu projeyi daha fazla sürdürmeme kararı aldıkları için sözkonusu hatayı gidermek – bu konuda bir gönüllü çıkmazsa- pek mümkün gibi görünmüyor. Yine de, bu kütüphaneyi kullanmakta olan arkadaşları uyarmış olayım.

Sorun, “edebil” ile başlayan sözcüklerle ilgili. Üstelik hepsi sorun yaratmıyor. Sorunlu olarak gördüğüm sözcüklerden bazılarını aşağıda listeledim. Bu sözcüklerinin hepsinin asıl kökü et ve tipleri fiil.

Sorunun, kodlamadaki küçük bir problemden kaynaklandığını sanıyorum.
Kullandığım kütüphane: zemberek-tum-2.0.jar
Çağrıları jpype aracılığıyla yaptım.

Zemberek-tum-2.0.jar dosyasını kullanan arkadaşların bu ayrıntıya dikkat etmelerini öneriyorum. Bu kütüphaneyi Python 3 üzerinde çalıştırmak isteyenler http://gurmezin.com/python-ile-zemberek-kutuphanesini-kullanmak/ adresindeki yazıma göz atabilirler.

Sorunlu çözümlenen sözcükler (Hepsi için kök=et, tip =FIIL olmalı)
edebiliyoruz,edebi,ISIM
edebiliyorumdur,edebi,ISIM
edebiliyorum,edebi,ISIM
edebiliyorsunuzdur,edebi,ISIM
edebiliyorsunuz,edebi,ISIM
edebiliyorsundur,edebi,ISIM
edebiliyorsun,edebi,ISIM
edebiliyorsanız,edebi,ISIM
edebiliyorsan,edebi,ISIM
edebiliyorsam,edebi,ISIM
edebiliyorsak,edebi,ISIM
edebiliyorsa,edebi,ISIM
edebiliyormuşuz,edebi,ISIM
edebiliyormuşum,edebi,ISIM
edebiliyormuşsun,edebi,ISIM
edebiliyormuş,edebi,ISIM
edebiliyorlarsa,edebi,ISIM
edebiliyorlarmış,edebi,ISIM
edebiliyorlardı,edebi,ISIM
edebiliyorlar,edebi,ISIM
edebiliyorken,edebi,ISIM
edebiliyordur,edebi,ISIM
edebiliyordunuz,edebi,ISIM
edebiliyordun,edebi,ISIM
edebiliyordum,edebi,ISIM
edebiliyordular,edebi,ISIM
edebiliyorduk,edebi,ISIM
edebiliyordu,edebi,ISIM
edebiliyor,edebi,ISIM

edebilince,edebi,ISIM

edebilen,edebi,ISIM
edebilemezsiniz,edebi,ISIM
edebilemez,edebi,ISIM
edebilemeyiz,edebi,ISIM
edebilemeyeceğimin,edebi,ISIM
edebilemenin,edebi,ISIM
edebilemem,edebi,ISIM
edebilemek,edebi,ISIM
edebileme,edebi,ISIM

Oysa aşağıdaki örneklerde ve benzer diğer yüzlerce örnekte herhangi bir sorun bulunmuyor:
edebilelim,et,FIIL
edebileceğiz,et,FIIL
edebileceğiyle,et,FIIL
edebileceğiydi,et,FIIL
edebileceğinizin,et,FIIL
edebileceğinizi,et,FIIL
edebileceğinize,et,FIIL
edebileceğinizdir,et,FIIL
edebileceğinizden,et,FIIL
edebileceğiniz,et,FIIL
edebileceğinin,et,FIIL
edebileceğini,et,FIIL
edebileceğine,et,FIIL
edebileceğinden,et,FIIL
edebileceğinde,et,FIIL
edebileceğin,et,FIIL
edebileceğimizin,et,FIIL
edebileceğimizi,et,FIIL
edebileceğimize,et,FIIL
edebileceğimizdir,et,FIIL
edebileceğimizdi,et,FIIL
edebileceğimizden,et,FIIL
edebileceğimizde,et,FIIL
edebileceğimiz,et,FIIL


Ahmet Aksoy

Linkler:
http://gurmezin.com/python-ile-zemberek-kutuphanesini-kullanmak/

Mar 072017
 
1.617 views

IBM Ticari Kuantum Bilgisayarlar Gerçekleşmek Üzere

Independent‘te yayınlanan bir makaleye göre IBM Q adıyla kurulan yeni bir bölüm ticari kuantum bilgisayarları hayata geçirmek için kolları sıvamış durumda.

IBM yetkilileri, klasik bilgisayarlarla ele alınamayan ve hala çözülememiş bazı karmaşık problemleri halledebilmek için kuantum bilgisayarlara ihtiyaç duyulduğunu belirtiyorlar.

Ticari Kuantum Bilgisayarlar

Foto: tr.wikipedia.org

Kuantum bilgisayarların üzerinde çalışacak uygulamalar klasik bilgisayarlar üzerinde koşan uygulamalardan farklı olmak zorunda. Bu yüzden IBM Q yetkilileri bu tür uygulamaların yıl sonuna doğru yayınlanacak simülatörler üzerinde geliştirilmeye başlanması gerektiğini vurguluyor. Bu çalışmalarla ilaç endüstrisi, malzeme geliştirme ve yapay zeka gibi alanlarda yeni çözümler üretilmesi bekleniyor.

Klasik bilgisayarlar elektronik devre kapılarının açık veya kapalı olmasına, yani sadece 0 ve 1’lerden oluşan iki tabanlı aritmetiğe dayanıyor. Sıfır veya bir konumunu belirten birim “bit” olarak adlandırılıyor. Halen 8 bitlik, 32 bitlik ve 64 bitlik sistemler yaygın olarak kullanılmakta.

Kuantum bilgisayarların temel birimine ise “qubit” (kübit) adı verilmiş. Bu sistem fotonların dikey ve yatay polarizasyonlarını kullanır ve iki fazlı kuantum sistemi (two-state quantum system) olarak anılır. Kübitler 0, bir ve bu ikisi arasında bir başka değer daha alabilir. Bunlara ek olarak daha fazla “durum”a sahip olabilen kuditler üzerinde de çalışmalar sürmektedir.

Rus Kuantum Merkezi’nden yapılan açıklamaya göre beş seviyeli bir kudit ile kuantum hesaplamalarının yapılabildiği gösterildi.

Öyle görünüyor ki, kuantum bilgisayarlarla tanışmamız için çok fazla beklememiz gerekmeyecek.

Ahmet Aksoy

Kaynaklar:

Mar 062017
 
1.386 views

Fast-Charging, Noncombustible Batteries

AUSTIN, Texas — A team of engineers led by 94-year-old John Goodenough, professor in the Cockrell School of Engineering at The University of Texas at Austin and co-inventor of the lithium-ion battery, has developed the first all-solid-state battery cells that could lead to safer, faster-charging, longer-lasting rechargeable batteries for handheld mobile devices, electric cars and stationary energy storage.

Fast-Charging, Noncombustible Batteries

The University of Texas at Austin Credits: https://news.utexas.edu

Goodenough’s latest breakthrough, completed with Cockrell School senior research fellow Maria Helena Braga, is a low-cost all-solid-state battery that is noncombustible and has a long cycle life (battery life) with a high volumetric energy density and fast rates of charge and discharge.

“Cost, safety, energy density, rates of charge and discharge and cycle life are critical for battery-driven cars to be more widely adopted.

The researchers demonstrated that their new battery cells have at least three times as much energy density as today’s lithium-ion batteries.

The use of an alkali-metal anode (lithium, sodium or potassium) — which isn’t possible with conventional batteries — increases the energy density of a cathode and delivers a long cycle life.

Braga said that Goodenough brought an understanding of the composition and properties of the solid-glass electrolytes that resulted in a new version of the electrolytes that is now patented through the UT Austin Office of Technology Commercialization.

The engineers’ glass electrolytes allow them to plate and strip alkali metals on both the cathode and the anode side without dendrites, which simplifies battery cell fabrication.

For the details in the original article, use the following link: https://news.utexas.edu/2017/02/28/goodenough-introduces-new-battery-technology?utm_source=facebook&utm_medium=referral&utm_campaign=utnewsshares

Mar 032017
 
1.765 views

Singularity – Tekillik Günleri Hızla Yaklaşıyor

Önce singularity kavramının anlamını netleştirelim.
Wikipedia, singularity (teknolojik tekillik) kavramını şu şekilde tanımlıyor: “gelecekte yapay zakanın ötesine geçerek, medeniyeti ve insan doğasını radikal bir biçimde değiştireceğine inanılan hipotezsel nokta. Böyle bir zeka, insanlığın tasavvur edebileceğinden daha üstün kabiliyetli olacağından, insanlığın geleceğini öngörülemez bir hale getireceği düşünülmektedir.”

Kurzweil, bu kavramı şu sözlerle daha da somutlaştırıyor: “İnsanlığın önünde iki seçenek var. Dünyaya geldiğimiz beden ve teknoloji sayesinde kavuştuğumuz beden. İnsan iskeletindeki kemiklerin malzemesi iyi değil. Çelik çok daha iyi. Çok etkin işleyen mekanik hücreler yakın gelecekte doğal hücrelerin yerini alacak. Bedene yerleştirilen yapay kol, bacak gibi organlar doğal uzuvlardan daha güçlü ve dayanıklı.”

Asıl kritik nokta, yapay zekanın yaptıklarının, insanoğlunun zekası tarafından anlaşılamayacak kadar gelişmesiyle ortaya çıkacak. Böyle bir durumda, yapay zeka tarafından yaratılacak olası olumsuz etkilere karşı -ne olup bittiğini anlayamayacağımız için- önlem alamaz duruma geleceğiz. Türümüze en yakın primatlardan şempanzeler için bile bizim konuşmalarımız, yazdıklarımız, teknolojik uygulamalarımız neyse, singularity aşamasına ulaşmış yapay zekanın iletişimi ve yaptıkları da bizler için benzer konumda olacaktır.

Konu, her ne kadar bir bilimkurgu teması gibi görünse de, yapay zekanın gelişme hızı artık bu düzeye ulaşmanın çok uzakta olmadığını gösteriyor.

Neanderthal insanın, homo sapiens tarafından ortadan kaldırılması gibi; yapay zeka ile donanmış robot veya insanımsı varlıklar karşısında “doğal” insanoğlu da büyük bir olasılıkla tarih sahnesinden silinecektir. Bu gelişmeler bir “hızlandırılmış evrim” mekanizmasına bağlı olabilir. Her ne kadar teknolojiyi kullanıyor olsak da, kolayca kontrol edemeyeceğimiz sayıdaki parametre yüzünden biyolojik yaşamımıza yaptığımız müdahalelerin pek çoğu bir mühendislik ürünü olmaktan çok “rasgele” deneme-yanılmalardan ibaret kalıyor. Günümüzün süper bilgisayarları bile hala yeterince hızlı değil. Kuantum bilgisayarlar bile ikili hesaplama sistemlerine kıyasla aşırı bir gelişme sağlayamayabilir. Şu anda öngöremediğimiz yeni teknolojiler devreye girmedikçe, teknolojimizin “tekillik” düzeyine ulaşacak yapay zekayı yaratmada yetersiz kalması mümkün.

Günümüz şartlarında asıl yapmamız gereken, teknolojik gelişmelerin doğal yaşantımıza her geçen gün daha fazla karıştığının bilincinde ve farkında olmak. Bu farkındalığı bilerek kendi lehine kullanabilenler kendilerine yepyeni bir dünya yaratırlarken, geride kalanlar kaynakları hızla tükenen ve doğal ortamları hızla kirlenen bir yaşamı paylaşmak zorunda kalacaklar.

Singularity - Tekillik Günleri Hızla Yaklaşıyor

Kaynak: content.time.com

content.time.com sitesinde yayınlanan yukarıdaki grafik 1900-2045 yılları arasındaki teknolojik gelişimi özetliyor. Geçmiş yıllara ilişkin gelişmeleri gündelik hayatımızda da yaşıyoruz. Geleceğe yönelik temel öngörülerin bazıları şöyle:

  • 2015: Bilgisayarlar fare beyin kapasitesini aştı: 10 Gigabyte (10^9)
  • 2023: Bilgisayarlar insan beyin kapasitesini aşıyor: 1 Petabyte (10^15)
  • 2045: Bilgisayarlar tüm insanların toplam beyin kapasitesini aşıyor: 100 Yottabyte (10^26)

Bu tarih, yani 2045, bazı görüşlere göre insanın “ölümsüzlüğün sırrına” eriştiği tarih olacak.

Ne dersiniz?

Ahmet Aksoy

Kaynaklar:

Mar 022017
 
1.435 views

Karar ağacı görselleştirilmesi örnek kodlar

Bu yazımda ele alacağım örnek kodların orijinali Josh Gordon’a aittir. Bu kodlar Python2 için düzenlenmiştir. Ben ise aynı kodların Python 3.5.2 altında çalışabilmesi için gereken düzeltmeleri yaptım. Özellikle pydot kütüphanesi yerine pydotplus kütüphanesinin yüklenmesi, kodların çalıştırılabilmesi açısından önemlidir.

Kullandığımız veritabanı, sklearn kütüphanesiyle birlikte gelmektedir ve sadece 150 kayda sahiptir. Dolayısıyla zayıf konfigürasyonlu makinelerde bile sonuçlar çok kısa sürede alınabilmektedir.

Kodları çalıştırdığım sistem ve gereken kütüphanelerin sürüm numaralarını herhangi bir olumsuzluk olasılığına karşı not ettim:
Ubuntu 16.04
Intel i5 4 çekirdek – 8GB bellek
Python 3.5.2
sklearn 0.18.1
numpy 1.12.0
pydotplus 2.0.2

VERİ TABLOSUNUN GENEL AÇIKLAMASI

Veritabanı İris çiçeği‘nin bilinen üç ayrı türüne ait çeşitli yaprak boyutlarını içermektedir.

Karar ağacı görselleştirilmesi

Iris sotosa Credits: en.wikipedia.org

Bu verisetinin ayrıntılarını https://en.wikipedia.org/wiki/Iris_flower_data_set adresinden inceleyebilirsiniz.

İngilizce bilmeyen okuyucularımız için kısa bir özet yapayım.
İris çiçeğinin setosa, versicolor ve virginica adları verilen 3 ayrı türü bulunmaktadır. Bu türlere ait farklı çiçeklerin çanak yaprak (sepal) ve taç yaprak (petal) ölçüleri en ve boy olarak saptanmıştır. Tablo yapısı şöyledir:

Sepal length Sepal width Petal length Petal width Species
Çanak yap. boy Çanak yap. en Taç yap. boy Taç yap. en Tür
5.1 3.5 1.4 0.2 I. setosa

Ölçüler, santimetre cinsinden verilmiştir. Tabloda 150 kayıt bulunmaktadır.

Aşağıdaki kodların karar ağacı grafik dosyalarını üretebilmesi için sisteminize graphviz uygulamasını yüklemiş olmanız gerekir. Kurulumu aşağıdaki gibi kolayca yapabilirsiniz.

KODLAR

Sorularınızı yorum alanından bana iletebilirsiniz.

Ahmet Aksoy

Links: