Mar 072017
 
1.701 views

IBM Ticari Kuantum Bilgisayarlar Gerçekleşmek Üzere

Independent‘te yayınlanan bir makaleye göre IBM Q adıyla kurulan yeni bir bölüm ticari kuantum bilgisayarları hayata geçirmek için kolları sıvamış durumda.

IBM yetkilileri, klasik bilgisayarlarla ele alınamayan ve hala çözülememiş bazı karmaşık problemleri halledebilmek için kuantum bilgisayarlara ihtiyaç duyulduğunu belirtiyorlar.

Ticari Kuantum Bilgisayarlar

Foto: tr.wikipedia.org

Kuantum bilgisayarların üzerinde çalışacak uygulamalar klasik bilgisayarlar üzerinde koşan uygulamalardan farklı olmak zorunda. Bu yüzden IBM Q yetkilileri bu tür uygulamaların yıl sonuna doğru yayınlanacak simülatörler üzerinde geliştirilmeye başlanması gerektiğini vurguluyor. Bu çalışmalarla ilaç endüstrisi, malzeme geliştirme ve yapay zeka gibi alanlarda yeni çözümler üretilmesi bekleniyor.

Klasik bilgisayarlar elektronik devre kapılarının açık veya kapalı olmasına, yani sadece 0 ve 1’lerden oluşan iki tabanlı aritmetiğe dayanıyor. Sıfır veya bir konumunu belirten birim “bit” olarak adlandırılıyor. Halen 8 bitlik, 32 bitlik ve 64 bitlik sistemler yaygın olarak kullanılmakta.

Kuantum bilgisayarların temel birimine ise “qubit” (kübit) adı verilmiş. Bu sistem fotonların dikey ve yatay polarizasyonlarını kullanır ve iki fazlı kuantum sistemi (two-state quantum system) olarak anılır. Kübitler 0, bir ve bu ikisi arasında bir başka değer daha alabilir. Bunlara ek olarak daha fazla “durum”a sahip olabilen kuditler üzerinde de çalışmalar sürmektedir.

Rus Kuantum Merkezi’nden yapılan açıklamaya göre beş seviyeli bir kudit ile kuantum hesaplamalarının yapılabildiği gösterildi.

Öyle görünüyor ki, kuantum bilgisayarlarla tanışmamız için çok fazla beklememiz gerekmeyecek.

Ahmet Aksoy

Kaynaklar:

Mar 032017
 
1.878 views

Singularity – Tekillik Günleri Hızla Yaklaşıyor

Önce singularity kavramının anlamını netleştirelim.
Wikipedia, singularity (teknolojik tekillik) kavramını şu şekilde tanımlıyor: “gelecekte yapay zakanın ötesine geçerek, medeniyeti ve insan doğasını radikal bir biçimde değiştireceğine inanılan hipotezsel nokta. Böyle bir zeka, insanlığın tasavvur edebileceğinden daha üstün kabiliyetli olacağından, insanlığın geleceğini öngörülemez bir hale getireceği düşünülmektedir.”

Kurzweil, bu kavramı şu sözlerle daha da somutlaştırıyor: “İnsanlığın önünde iki seçenek var. Dünyaya geldiğimiz beden ve teknoloji sayesinde kavuştuğumuz beden. İnsan iskeletindeki kemiklerin malzemesi iyi değil. Çelik çok daha iyi. Çok etkin işleyen mekanik hücreler yakın gelecekte doğal hücrelerin yerini alacak. Bedene yerleştirilen yapay kol, bacak gibi organlar doğal uzuvlardan daha güçlü ve dayanıklı.”

Asıl kritik nokta, yapay zekanın yaptıklarının, insanoğlunun zekası tarafından anlaşılamayacak kadar gelişmesiyle ortaya çıkacak. Böyle bir durumda, yapay zeka tarafından yaratılacak olası olumsuz etkilere karşı -ne olup bittiğini anlayamayacağımız için- önlem alamaz duruma geleceğiz. Türümüze en yakın primatlardan şempanzeler için bile bizim konuşmalarımız, yazdıklarımız, teknolojik uygulamalarımız neyse, singularity aşamasına ulaşmış yapay zekanın iletişimi ve yaptıkları da bizler için benzer konumda olacaktır.

Konu, her ne kadar bir bilimkurgu teması gibi görünse de, yapay zekanın gelişme hızı artık bu düzeye ulaşmanın çok uzakta olmadığını gösteriyor.

Neanderthal insanın, homo sapiens tarafından ortadan kaldırılması gibi; yapay zeka ile donanmış robot veya insanımsı varlıklar karşısında “doğal” insanoğlu da büyük bir olasılıkla tarih sahnesinden silinecektir. Bu gelişmeler bir “hızlandırılmış evrim” mekanizmasına bağlı olabilir. Her ne kadar teknolojiyi kullanıyor olsak da, kolayca kontrol edemeyeceğimiz sayıdaki parametre yüzünden biyolojik yaşamımıza yaptığımız müdahalelerin pek çoğu bir mühendislik ürünü olmaktan çok “rasgele” deneme-yanılmalardan ibaret kalıyor. Günümüzün süper bilgisayarları bile hala yeterince hızlı değil. Kuantum bilgisayarlar bile ikili hesaplama sistemlerine kıyasla aşırı bir gelişme sağlayamayabilir. Şu anda öngöremediğimiz yeni teknolojiler devreye girmedikçe, teknolojimizin “tekillik” düzeyine ulaşacak yapay zekayı yaratmada yetersiz kalması mümkün.

Günümüz şartlarında asıl yapmamız gereken, teknolojik gelişmelerin doğal yaşantımıza her geçen gün daha fazla karıştığının bilincinde ve farkında olmak. Bu farkındalığı bilerek kendi lehine kullanabilenler kendilerine yepyeni bir dünya yaratırlarken, geride kalanlar kaynakları hızla tükenen ve doğal ortamları hızla kirlenen bir yaşamı paylaşmak zorunda kalacaklar.

Singularity - Tekillik Günleri Hızla Yaklaşıyor

Kaynak: content.time.com

content.time.com sitesinde yayınlanan yukarıdaki grafik 1900-2045 yılları arasındaki teknolojik gelişimi özetliyor. Geçmiş yıllara ilişkin gelişmeleri gündelik hayatımızda da yaşıyoruz. Geleceğe yönelik temel öngörülerin bazıları şöyle:

  • 2015: Bilgisayarlar fare beyin kapasitesini aştı: 10 Gigabyte (10^9)
  • 2023: Bilgisayarlar insan beyin kapasitesini aşıyor: 1 Petabyte (10^15)
  • 2045: Bilgisayarlar tüm insanların toplam beyin kapasitesini aşıyor: 100 Yottabyte (10^26)

Bu tarih, yani 2045, bazı görüşlere göre insanın “ölümsüzlüğün sırrına” eriştiği tarih olacak.

Ne dersiniz?

Ahmet Aksoy

Kaynaklar:

Şub 262017
 
1.872 views

Elon Musk doğru mu söylüyor?

Elon Musk doğru mu söylüyor?

The Sun yazarı Zoe Naumann’ın haberine göre teknoloji milyarderi Elon Musk, “Yapay Zeka yaşamı anlamsızlaştıracak” uyarısını yapıyormuş. Ne dersiniz?

Elon Musk doğru mu söylüyor?

Resim: nypost.com: Elon Musk

Şahsen bu görüşe katılmıyorum.

Bir zamanlar havadan ağır cisimler uçamaz diyen yetkililer; inekler sütten kesilecek diye otomobillerin yasaklanmasını isteyenler vardı.

Ne kadar korkutucu olursa olsun, insanoğlu teknolojiyi hep kendi konforu için kullanabilmeyi başarmıştır.

Bu kez durum değişir mi? Sanımıyorum. Çünkü insanoğlu bir yandan kendisini de değiştirmeye devam ediyor.

Musk’ın kaygılarında haklı olduğu yanlar var. Örneğin insanların çok büyük bir kesimi yakın gelecekte “işsiz” kalmaya aday. Çünkü onların yerini doldurmaya hazır ve maaş bile istemeyecek, uzun mesai saatlerine itiraz etmeyecek bir robot ordusu hızla geliyor.

Musk’ın ve diğer ultra-zenginlerin bu konudaki asıl endişesi, üretilen malları satın alması gereken “müşterilerin” kaybedilmesi riskiyle ilgilidir. Musk buna da bir çözüm öneriyor: küresel düzeydeki işsizlere “evrensel gelir” sağlanması. Böylece temel müşteri kitlesi kaybedilmemiş olacaktır.

Robotların insanları işsiz bırakmasının kerşılığı olarak Bill Gates de “üretici robotlar için çalıştıranlardan vergi alınmasını” öneriyor.

Yapay zekanın “yaşamı anlamsızlaştıracağı” öngörüsüne katılmamakla beraber, her iki öneriyi de destekliyorum. Böylece yaratılan zenginliklerin toplumsal olarak bölüşümü açısından küçük de olsa bir adım atılmış olur.

Elbette bu “evrensel gelir” düzeyinin bizim “asgari ücret” kadar komik düzeyde olmaması gerekiyor. Amaç müşteri kaybetmemek olacağı için bu konuda daha iyimser olduğumu da itiraf edeyim.

Ben gelecekten korkmuyorum. Siz de korkmayın!

Ahmet Aksoy

Kaynaklar:

Şub 172017
 
1.230 views

Ek enerji istemeyen soğutma sistemleri geliyor

www.livescience.com tarafından aktarılan bir habere göre binaları ek enerjiye ihtiyaç duymayan, üretilmesi basit ve ucuz bir yöntemle soğutabilmek mümkün olacak.

Ek enerji istemeyen soğutma sistemleri geliyor

Kaynak: www.livescience.com

Bu çözümü sağlayan malzeme, sıradan plastik rulolara benziyor. Aslında o, ısı yansıtıcı bir süper malzeme. Bu malzeme ile kaplanan yapılar, harici ısı kaynaklarının olumsuz etkilerinden korunacak.

Güneş panellerinin aksine, bu malzeme güneşin ortalıkta olmadığı zamanlarda da etkisini sürdürüyor ve en ufak bir enerjiye ihtiyaç duymuyor.

Bu süpermalzemenin bir diğer özelliği de ucuz, kolay ve büyük oranlarda üretilebilir olması.

Soğutucu malzeme üç temel bileşenden oluşuyor:
1- Saydam polimer polimetilpenten
2- Cam boncuklardan oluşan tabaka
3- İnce bir yansıtıcı gümüş katman

Cam boncukların boyutu, “phonon-polariton resonance” adı verilen kuantum etkiyi oluşturacak şekilde seçiliyor. Bu etkinin, kızılötesi ışınların cam atomlarının titreşimiyle etkileşime girmesi sırasında ortaya çıktığı belirtiliyor. Cam boncukların ve en alttaki gümüş tabakanın görünür ışığı yansıtırken malzemenin alt tabakalarındaki kızılötesi ışıma da yüzeye ulaşmakta; dolayısıyla malzeme soğumaktadır.

Yapılan hesaplara göre, yaz döneminde normal bir konutu soğutabilmek için çatıdaki 10 ila 20 metrekarelik bir kaplama yeterli olacaktır.

Bu malzemenin termoelektrik santralların soğutulmasında da kullanılabileceği, hatta aşırı ısınma nedeniyle verimli çalışamayan güneş panellerinin ömrünü uzatabileceği söyleniyor.

Bu tür süper malzemelerin fosil yakıt kullanımının azaltılmasına katkıda bulunması da kuvvetle mümkün. Bekleyip, göreceğiz.

Kaynak: http://www.livescience.com/57902-magic-foil-cools-buildings.html

Şub 162017
 
1.449 views

Yeni dünya rekoru – 18 dakikada 104 uydu uzaya gönderildi

Hemen sevinmeyin! Bu rekoru bizim ülkemiz kırmadı. Amerika veya Çin de değil. Bu rekorun sahibi Hindistan.

Yeni dünya rekoru

Resim: science.alert.com

Hindistan Uzay Araştırmaları Örgütü (ISRO) tarafından 18 dakika içinde uzaya gönderilen 104 adet uydu, Hindistana yeni bir dünya rekoru kazandırdı.

Bir önceki rekor 2014 yılında aynı gün içinde uzaya 37 uydu gönderen Rusya Uzay Ajansına aitti.

Uydular, 27358 km/saat hızla hareket eden bir roket tarafından bir kaç saniye içinde yörüngelerine fırlatıldı. Bu, çok riskli işlem başarıyla gerçekleştirildi. Sözkonusu uydulardan 88 adedi Planet Labs‘a ait yaklaşık 3.5 kilogramlık küçük birimlerden oluşuyor. Uyduların hepsi Hint Okyanusu üzerindeki yörüngelere konuşlandırıldı.

ISRO yöneticisi A.S. Kiran Kumar, proje maliyetinin yaklaşık yarısının ticari işletmeler tarafından karşılandığını belirtti.

Uzaya uydu göndermenin maliyeti giderek düşerken, dünya çevresinde oluşan uzay atıklarının giderek daha fazla endişe yaratmakta olduğu belirtiliyor. Bunda, gönderilen uyduların pek çoğunun sadece bir kaç yıllık ömre sahip olması önemli. Bu süre tamamlandığında, o uydular birer uzay çöpü haline dönüşüyor.

Haberle ilgili ayrıntılara aşağıdaki “sciencealert” linkinden ulaşabilirsiniz.

Ahmet Aksoy

Kaynak: http://www.sciencealert.com/india-just-set-a-new-world-record-launching-104-satellites-in-18-minutes

Şub 092017
 
1.330 views

Zihin Okuma Bilimsel Olarak Kanıtlandı

Gözünü kırpma yeteneğinden bile yoksun hastalarla, onların düşüncelerini elektronik araçlarla okuyarak iletişim kurmak giderek daha etkin hale geliyor.

Aslında bu teknoloji onlarca yıl önceden beri var. Buna rağmen, gelişmeler oldukça yavaş ilerliyor.

Zihin okuma

Alıntı: sciencealert.com

Yeni çalışmalar, alternatif bir beyin-bilgisayar arayüzü teknolojisinin, dış dünyayla bağlantısı tamamiyle kopmuş insanların seslerini duyurabilme imkanına kavuşmakta olduğunu gösterdi.

ALS (amytotrophic lateral sclerosis) hastalığının son evrelerinde hastalar, tam bir felç durumuna (locked-in sendromu) gelmektedir. Bu aşamadaki hastalar hiç bir organlarını, gözlerini bile oynatamamaktadır. Oysa beyinleri hala aktif durumdadır.

Bu sorunu gidermek amacıyla bir araya gelen uluslararası bir araştırmacı grubu, öncekilerden farklı bir yol izleyerek, sinirlerdeki elektriksel aktivite yerine beyindeki oksijen oranını ölçme yoluna gittiler.

Bu sayede ALS hastalarıyla komple felç halinden önce ve sonra iletişim kurabilme imkanı elde ettiler. Çünkü bu, düşüncelere ilişkin beyin aktivitelerini kaydetmenin belki de yegane yoluydu.

Bu yeni beyin-bilgisayar teknolojisini kullanan kişiler bir kaç ay boyunca bakıcılarıyla ve aileleriyle iletişim kurabildiler.

Araştırmacılar, aldıkları doğru yanıtların rasgele olmadığını, doğruluk oranının %70 düzeyinde bulunduğunu belirtiyorlar.

Hastalara içinde bulundukları durumla ilgili duyguları da soruldu. Bunlardan dört tanesi mutlu olup olmadıkları sorusunu bir kaç hafta boyunca sürekli “evet” olarak yanıtladı.

Kaynak:
Ana Matran-Fernandez, Post-doctoral Researcher, University of Essex.
http://www.sciencealert.com/this-new-mind-reading-technology-lets-locked-in-patients-communicate