Ağu 012017
 
1.477 views

30 Temmuz 2017’de Bolu’daydım. Önceki yıllarda olduğu gibi bu yıl da Linux Yaz Kampı Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi yerleşkesinde yapılıyor. 21 Temmuzda başlayan kamp, 5 Ağustos tarihinde sona erecek. Kamp bünyesinde bu yıl 68 eğitimci ve 600 öğrenci yer alıyor. Derslikler 24 kişilik. Bu yılın eğitimlerinde uygulamaya öncelik verilmiş durumda.

İlk Linux Yaz Kampı 2010 yılında, Işık Üniversitesi Şile Yerleşkesinde yapıldı.

2011 yılındaki Linux Yaz Kampına ise Düzce Üniversitesi ev sahipliği yaptı.

2012 yılı ve sonrasındaki kamplar ise Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesinde düzenlenmektedir.

Kampların düzenlenmesine LKD (Linux Kullanıcıları Derneği) ve İNETD (İnternet Teknolojileri Derneği) öncülük etmektedir.

Bugüne değin yaklaşık 2000 öğrenci bu kamplarda çeşitli eğitimler almıştır.

Kurslar tamamen ücretsizdir. Katılımcılar sadece yol, konaklama ve yemek masraflarını karşılamaktadır. Bu konuda da olası en uygun koşulların sağlanmasına özen gösterilmektedir.

Eğitimciler tamamiyle gönüllülük esasına göre çalışmakta; onların yol ve konaklama giderleri kamp organizasyonu tarafından karşılanmaktadır.

Sabah 9.30’da başlayan dersler, üçer saatlik üç bölüm olarak gün içine yayılmıştır ve 21.30’da sonlanmaktadır. 12 saatlik bu zaman diliminin 9 saatlik bölümü derslerle doldurulmuş, araya dinlenme aralıkları serpiştirilmiştir.

Eğitmenler olağanüstü bir özveriyle çalışmaktadır.

Ben buraya misafir eğitimci olarak, bir günlüğüne geldim. Nisan ayında geçirdiğim ameliyatın nekahat dönemi hala tamamlanamadığı için daha fazlasını göze alamazdım. İyi ki öyle yapmışım, çünkü enerjim 3. ders bölümü için yetmedi. Konuları zaten ilk iki bölümde tamamladığımdan, 3. bölüm için düşündüğüm Python ile eğlenceli örnek ve uygulamalardan vazgeçebildim.

Derslerde işlediğim konular “Web ve Flask’a Giriş” olarak özetlenebilir. Sunum ve kod dosyalarını LINUXYAZKAMPI2017 adresinden indirebilirsiniz.

Linux Yaz Kampı yöneticilerini, destekleyen kuruluşları, eğitimcileri ve katılımcıları yürekten kutluyor, başarılarının devamını diliyorum.

Umuyorum ki bu tür gönüllü çalışmalar daha da yaygınlaşır ve gençlerimize katkıda bulunmaya devam eder.

Ahmet Aksoy

Tem 042017
 
2.195 views

“kalbur” projemizde ele aldığımız kök+ek ayrıştırma çalışmalarımızda kök ve ek listelerinden yararlanıyoruz. Ele aldığımız köklerin salt veya türetilmiş olması hem olası ek listesinin içeriğini etkilemekte, hem de “derin öğrenme” veri setlerine uygulayacağımız sadeleştirmelerin hassasiyetini etkileyecektir.

Kabaca bir fikir vermesi için geç ve geçir fiilleri ile ilgili bazı bilgileri değerlendirdik.

Ir eki (buradaki I karakteri ı, i, u veya ü karakterlerinden herhangi birine karşılık gelir) dilimizdeki fiilden fiil yaratan ekler grubundan biridir.

Listemiz şu fiillerden oluşuyor:
kaçır: kaç + ır
şaşır: şaş + ır
taşır: taş + ır
yatır: yat + ır

bitir: bit + ir
geçir: geç + ir
içir : iç + ir
pişir: piş + ir
şişir: şiş + ir
vazgeçir: vazgeç + ir
yetir: yet + ir
yitir: yit + ir

doğur: doğ + ur
doyur: doy + ur
duyur: duy + ur
uçur : uç + ur

düşür: düş + ür
göçür: göç + ür

Bu yazımızda, yukarıdaki listede her alan geçmek ve geçirmek sözcüklerini ele aldık.

Önce, “geçmek” fiilinin aldığı olası ekleri sıralamaya çalışalım:
geç, geçe, geçebildi, geçebildim, geçebildiği, geçebildiğini, geçebilecek, geçebilecekler, geçebilecekleri, geçebileceklerine, geçebileceklerini, geçebileceği, geçebileceğimiz, geçebileceğimizi, geçebileceğine, geçebileceğini, geçebileceğinin, geçebileceğiniz, geçebilen, geçebilir, geçebilirdi, geçebilirdik, geçebiliriz, geçebilirler, geçebilirse, geçebilirsek, geçebilirsin, geçebilirsiniz, geçebiliyor, geçebiliyordu, geçebiliyorduk, geçebiliyorlar, geçebiliyorsunuz, geçebiliyoruz, geçebilme, geçebilmek, geçebilmektedir, geçebilmeleri, geçebilmemiz, geçebilmenin, geçebilmesi, geçebilmesini, geçebilmiş, geçebilsin, geçecek, geçecekken, geçecekler, geçeceklerdir, geçecekleri, geçeceklerine, geçeceklerini, geçecekmisiniz, geçecekmiş, geçecekmişsiniz, geçecekse, geçeceksin, geçeceksiniz, geçecekti, geçecektik, geçecektim, geçecektin, geçecektir, geçeceğe, geçeceği, geçeceğim, geçeceğimi, geçeceğimiz, geçeceğimize, geçeceğimizi, geçeceğimizin, geçeceğinden, geçeceğine, geçeceğini, geçeceğinin, geçeceğiniz, geçeceğiz, geçek, geçeli, geçelim, geçemeden, geçemedi, geçemedik, geçemedikleri, geçemediklerin, geçemediklerini, geçemediler, geçemedim, geçemedin, geçemediği, geçemediğimiz, geçemediğini, geçemem, geçememe, geçememektedir, geçemememi, geçememesi, geçememesinin, geçememiş, geçememişti, geçemesin, geçemeyecek, geçemeyecektir, geçemeyeceğim, geçemeyeceğiz, geçemeyen, geçemeyene, geçemeyenler, geçemeyenlerin, geçemeyerek, geçemeyince, geçemeyip, geçemeyiz, geçemez, geçemezdi, geçemezken, geçemezler, geçemezse, geçemezsek, geçemezsin, geçemezsiniz, geçemiyor, geçemiyordu, geçemiyorlar, geçemiyorsunuz, geçemiyorum, geçemiyoruz, geçen, geçende, geçene, geçeni, geçenin, geçenler, geçenlerde, geçenlerden, geçenlere, geçenleri, geçenlerin, geçenlerle, geçer, geçercesine, geçerdi, geçerdik, geçerdim, geçerek, geçerim, geçeriz, geçerken, geçerler, geçerlerdi, geçerlerse, geçerli, geçerlidir, geçerlik, geçerlilik, geçerliliğe, geçerliliği, geçerliliğine, geçerliliğini, geçerliydi, geçerliyse, geçerliği, geçerliğini, geçermiş, geçerse, geçersek, geçersem, geçersen, geçerseniz, geçersin, geçersiniz, geçersiz, geçersizdir, geçersizlik, geçersizliği, geçersizliğine, geçersizliğini, geçeyim, geçgel, geçgin, geçi, geçici, geçicidir, geçiciyiz, geçide, geçidi, geçidin, geçidinde, geçidindeki, geçidinden, geçidine, geçidini, geçidinin, geçikmedi, geçildi, geçildikten, geçildiği, geçildiğinde, geçildiğinden, geçildiğine, geçildiğini, geçildiğinin, geçilebildi, geçilebildiğini, geçilebilecek, geçilebileceği, geçilebileceğine, geçilebileceğini, geçilebilir, geçilebiliyor, geçilebilmesi, geçilebilmiş, geçilecek, geçilecekse, geçilecekti, geçilecektir, geçileceği, geçileceğine, geçileceğini, geçileceğinin, geçilemedi, geçilemediği, geçilemediğini, geçilememesi, geçilememesinin, geçilemeyecek, geçilemeyeceğini, geçilemeyen, geçilemez, geçilemiyor, geçilen, geçilerek, geçilince, geçilir, geçilirken, geçilirse, geçiliyor, geçilme, geçilmeden, geçilmedi, geçilmediği, geçilmediğini, geçilmek, geçilmekte, geçilmektedir, geçilmeli, geçilmemesi, geçilmemiş, geçilmesi, geçilmesidir, geçilmesinde, geçilmesinden, geçilmesine, geçilmesini, geçilmesinin, geçilmesiyle, geçilmeye, geçilmeyecek, geçilmeyeceği, geçilmeyeceğini, geçilmeyen, geçilmez, geçilmezse, geçilmiyor, geçilmiyordu, geçilmiş, geçilmişti, geçilmiştir, geçilse, geçilsin, geçim, geçimimi, geçimimizi, geçimine, geçimini, geçiminin, geçiminizi, geçimlerini, geçimli, geçimlik, geçimsiz, geçimsizlik, geçimsizliği, geçimsizliğin, geçin, geçince, geçinceye, geçinde, geçindiklerini, geçindiren, geçindiriyor, geçindirme, geçindirmek, geçindirmeye, geçindiği, geçindiğini, geçinebilmek, geçinecek, geçinemediklerini, geçinemediği, geçinemediğini, geçinemeyen, geçinemiyor, geçinemiyorum, geçinemiyoruz, geçinen, geçinenler, geçinenlere, geçinenleri, geçinenlerin, geçinerek, geçinip, geçinir, geçinirken, geçiniyor, geçiniyordu, geçiniyorduk, geçiniyorlar, geçiniyorlardı, geçiniyorum, geçiniyoruz, geçiniz, geçinme, geçinmek, geçinmekte, geçinmesi, geçinmeye, geçinsin, geçip, geçit, geçite, geçiti, geçitin, geçitköy, geçitle, geçitler, geçitlerde, geçitlerdeki, geçitlerden, geçitlere, geçitleri, geçitlerin, geçitlerinde, geçitlerindeki, geçitlerinden, geçitlerine, geçitlerini, geçitlerinin, geçitlerle, geçitli, geçitte, geçitteki, geçitten, geçiyor, geçiyordu, geçiyorduk, geçiyordum, geçiyorlar, geçiyorlardı, geçiyormuş, geçiyorsa, geçiyorsun, geçiyorsunuz, geçiyorum, geçiyoruz, geçiş, geçişe, geçişi, geçişidir, geçişim, geçişimiz, geçişimizi, geçişin, geçişinde, geçişindeki, geçişinden, geçişine, geçişini, geçişinin, geçişiniz, geçişiyle, geçişkenlik, geçişkenliği, geçişkenliğinin, geçişle, geçişler, geçişlerde, geçişlerdeki, geçişlere, geçişleri, geçişlerimde, geçişlerin, geçişlerinde, geçişlerindeki, geçişlerinden, geçişlerine, geçişlerini, geçişlerinin, geçişleriyle, geçişlerle, geçişli, geçişlik, geçişte, geçişteki, geçişten, geçiştir, geçiştirdi, geçiştirdiler, geçiştiren, geçiştirildi, geçiştirilebilecek, geçiştirilecek, geçiştirileceği, geçiştirilemez, geçiştirilen, geçiştirilmesi, geçiştirin, geçiştirip, geçiştiriyor, geçiştirme, geçiştirmek, geçiştirmeye, geçkin, geçler, geçlik, geçme, geçmede, geçmeden, geçmedi, geçmedik, geçmedikleri, geçmediklerini, geçmedikçe, geçmediler, geçmedim, geçmediği, geçmediğinden, geçmediğine, geçmediğini, geçmediğinin, geçmek, geçmekle, geçmekte, geçmektedir, geçmekten, geçmekteyiz, geçmekti, geçmektir, geçmeleri, geçmelerinden, geçmelerine, geçmelerini, geçmelerinin, geçmeli, geçmelidir, geçmelisiniz, geçmeliyiz, geçmem, geçmeme, geçmemek, geçmemektedir, geçmemeleri, geçmemeli, geçmemelidir, geçmemesi, geçmemesine, geçmemesini, geçmemesinin, geçmemeye, geçmemi, geçmemiz, geçmemize, geçmemizi, geçmemizin, geçmemiş, geçmemişken, geçmemişti, geçmemiştir, geçmen, geçmenin, geçmeniz, geçmenizde, geçmenizi, geçmese, geçmeseydi, geçmesi, geçmesidir, geçmesin, geçmesinde, geçmesinden, geçmesine, geçmesini, geçmesinin, geçmesinler, geçmesiydi, geçmesiyle, geçmeye, geçmeyebilir, geçmeyecek, geçmeyeceklerini, geçmeyecektir, geçmeyeceği, geçmeyeceğine, geçmeyeceğini, geçmeyeceğinin, geçmeyelim, geçmeyen, geçmeyenin, geçmeyenler, geçmeyerek, geçmeyeyim, geçmeyi, geçmeyin, geçmeyince, geçmeyiniz, geçmeyip, geçmeyle, geçmez, geçmezdi, geçmezken, geçmezler, geçmezse, geçmezsek, geçmiyor, geçmiyordu, geçmiyorsa, geçmiyorsunuz, geçmiyorum, geçmiyoruz, geçmiş, geçmişe, geçmişi, geçmişim, geçmişimde, geçmişime, geçmişimi, geçmişimiz, geçmişimizde, geçmişimizden, geçmişimize, geçmişimizi, geçmişimizin, geçmişimizle, geçmişimle, geçmişin, geçmişinde, geçmişindeki, geçmişinden, geçmişine, geçmişini, geçmişinin, geçmişiniz, geçmişinizde, geçmişinizden, geçmişinize, geçmişinizi, geçmişinizin, geçmişiyle, geçmişiz, geçmişizdir, geçmişken, geçmişle, geçmişler, geçmişlerden, geçmişlerdi, geçmişlerdir, geçmişlere, geçmişleri, geçmişlerinde, geçmişlerindeki, geçmişlerinden, geçmişlerine, geçmişlerini, geçmişlerinin, geçmişleriyle, geçmişse, geçmişsiniz, geçmişte, geçmişteki, geçmiştekinden, geçmişten, geçmişti, geçmiştik, geçmiştim, geçmiştir, geçse, geçsek, geçseler, geçsem, geçseydi, geçseydik, geçsin, geçsinler, geçte, geçten, geçti, geçtik, geçtikleri, geçtiklerinde, geçtiklerine, geçtiklerini, geçtikte, geçtikten, geçtikçe, geçtiler, geçtim, geçtimiz, geçtin, geçtiniz, geçtiyse, geçtiği, geçtiğim, geçtiğimde, geçtiğimi, geçtiğimiz, geçtiğimizde, geçtiğimizden, geçtiğimize, geçtiğimizi, geçtiğimizin, geçtiğin, geçtiğinde, geçtiğinden, geçtiğine, geçtiğini, geçtiğinin, geçtiğiniz, geçtiğinizde, geçtiğinizi.

Aslında yukarıdaki listenin içinde de yer alan “geçirmek” ile bağlantılı ekleri ayrıca listeledik:
geçir, geçirdi, geçirdik, geçirdikleri, geçirdiklerinde, geçirdiklerinden, geçirdiklerine, geçirdiklerini, geçirdiklerinin, geçirdikten, geçirdikçe, geçirdiler, geçirdim, geçirdin, geçirdiniz, geçirdiyse, geçirdiği, geçirdiğim, geçirdiğimde, geçirdiğimden, geçirdiğime, geçirdiğimi, geçirdiğimin, geçirdiğimiz, geçirdiğimizde, geçirdiğimizi, geçirdiğin, geçirdiğinde, geçirdiğinden, geçirdiğine, geçirdiğini, geçirdiğinin, geçirdiğiniz, geçirdiğinizde, geçirdiğinizi, geçirebildiğini, geçirebilecek, geçirebilecekler, geçirebilecekleri, geçirebileceklerini, geçirebileceği, geçirebileceğim, geçirebileceğimiz, geçirebileceğine, geçirebileceğini, geçirebileceğiniz, geçirebilen, geçirebilir, geçirebilirim, geçirebiliriz, geçirebilirler, geçirebilirsek, geçirebilirsin, geçirebilirsiniz, geçirebiliyor, geçirebiliyorlar, geçirebiliyorum, geçirebilme, geçirebilmek, geçirebilmeleri, geçirebilmesi, geçirebilmiş, geçirecek, geçirecekler, geçirecekleri, geçireceklerine, geçireceklerini, geçirecekseniz, geçireceksin, geçireceksiniz, geçirecekti, geçirecektir, geçireceği, geçireceğim, geçireceğime, geçireceğimi, geçireceğimiz, geçireceğimize, geçireceğimizi, geçireceğine, geçireceğini, geçireceğiniz, geçireceğiz, geçirelim, geçiremedi, geçiremedik, geçiremediklerini, geçiremediler, geçiremedim, geçiremediği, geçiremediğini, geçiremeyeceklerini, geçiremeyeceğini, geçiremeyince, geçiremez, geçiremezsiniz, geçiremiyor, geçiremiyorlar, geçiremiyorum, geçiren, geçirenler, geçirenlerde, geçirenlerden, geçirenlerin, geçirerek, geçireyim, geçirgen, geçirgenlik, geçirgenliği, geçirgenliğini, geçirgenliğinin, geçirici, geçirildi, geçirildikten, geçirildiler, geçirildiği, geçirildiğinde, geçirildiğine, geçirildiğini, geçirildiğinin, geçirilebilecek, geçirilebileceği, geçirilebileceğini, geçirilebilir, geçirilebiliyor, geçirilebilmesi, geçirilecek, geçirilecekti, geçirilecektir, geçirileceği, geçirileceğine, geçirileceğini, geçirileceğinin, geçirilemedi, geçirilemediği, geçirilemediğini, geçirilememişti, geçirilememiştir, geçirilemeyen, geçirilemez, geçirilen, geçirilenler, geçirilerek, geçirilince, geçirilip, geçirilir, geçirilirken, geçirilirse, geçiriliyor, geçirilme, geçirilmeden, geçirilmedi, geçirilmediği, geçirilmediğini, geçirilmek, geçirilmekte, geçirilmektedir, geçirilmeleri, geçirilmelerini, geçirilmeli, geçirilmelidir, geçirilmemesi, geçirilmemiş, geçirilmesi, geçirilmesidir, geçirilmesinde, geçirilmesinden, geçirilmesine, geçirilmesini, geçirilmesinin, geçirilmesiyle, geçirilmeye, geçirilmeyen, geçirilmeyi, geçirilmiyor, geçirilmiş, geçirilmişti, geçirilmiştir, geçirilsin, geçirimsiz, geçirimsizlik, geçirin, geçirince, geçirip, geçirir, geçirirdi, geçirirdik, geçirirdim, geçiririm, geçiririz, geçirirken, geçirirler, geçirirlerse, geçirirse, geçirirsek, geçirirseniz, geçirirsiniz, geçiriyor, geçiriyordu, geçiriyorduk, geçiriyordum, geçiriyorlar, geçiriyorlardı, geçiriyorlarmış, geçiriyormuş, geçiriyorsa, geçiriyorsanız, geçiriyorsun, geçiriyorsunuz, geçiriyorum, geçiriyoruz, geçirme, geçirmede, geçirmeden, geçirmedi, geçirmedik, geçirmediklerini, geçirmediler, geçirmedim, geçirmediği, geçirmediğimiz, geçirmediğini, geçirmek, geçirmekle, geçirmekse, geçirmeksizin, geçirmekte, geçirmektedir, geçirmekten, geçirmekti, geçirmektir, geçirmeleri, geçirmelerinde, geçirmelerine, geçirmelerini, geçirmelerinin, geçirmeli, geçirmelidir, geçirmeliler, geçirmelisiniz, geçirmeliyiz, geçirmem, geçirmeme, geçirmemek, geçirmemeleri, geçirmemeli, geçirmemesi, geçirmemi, geçirmemiz, geçirmemize, geçirmemizi, geçirmemizin, geçirmemiş, geçirmemişse, geçirmemiştim, geçirmemiştir, geçirmen, geçirmenin, geçirmeniz, geçirmenizde, geçirmenize, geçirmenizi, geçirmeseydik, geçirmesi, geçirmesidir, geçirmesin, geçirmesinde, geçirmesinden, geçirmesine, geçirmesini, geçirmesinin, geçirmesiyle, geçirmeye, geçirmeyecek, geçirmeyeceğiz, geçirmeyen, geçirmeyi, geçirmeyin, geçirmez, geçirmezlik, geçirmezliği, geçirmiyor, geçirmiyorum, geçirmiyoruz, geçirmiş, geçirmişim, geçirmişiz, geçirmişler, geçirmişlerdi, geçirmişlerdir, geçirmişse, geçirmişti, geçirmiştik, geçirmiştim, geçirmiştir, geçirse, geçirsek, geçirseler, geçirsin, geçirsinler, geçirten, geçirtmek, geçirtti.

“geçir” köküyle başlayan sözcük sayısı 303. Bu listede yer almayan başka ekler de bulunabilir. Çünkü bu listeyi, sadece 260 bin sözcükten oluşan bir “derlem” listesinden elde ettik. Daha kapsamlı bir derlem listesinden elde edebileceğimiz olası başka ekler de bulunabilir.

“geç” köküyle başlayan ve yine aynı derlem listesinden elde ettiğimiz sözcük sayısı ise 628. Bu sayıya “geçir” kökü ile elde edilenleri de eklersek toplam sayı 931 oluyor.

Türkçemizin zenginliğini bu sistematik üretkenlikte arasak yeridir.

Bir diğer fiilden fiil üreten ek grubu ise “dIr” ve “tIr” ekleriyle üretilir. Bu grupta yer alan fiil sayısı çok daha yüksektir.

Örneğin:
kaydır: kay + dır
bildir: bil + dir
bozdur: boz + dur
güldür: gül + dür
kıstır: kıs + tır
kestir: kes + tir
koştur: koş + tur
tüttür: tüt + tür

Bu grupta yer alan fiillerin sayısı yüze yakındır. Dolayısıyla olası ek sayısı da bir önceki gruba kıyasla çok daha yüksek olacaktır.

Ir, dIr ve tIr fiilden fiil üreten ekin oluşturduğu yeni fiil sayısı ve bunlara ulanabilecek ek sayıları karşılaştırıldığında, “kalbur” projemizdeki kök+ek ayırma kodlarımızın üretilen fiilleri de “kök” olarak ele alması işimizi kolaylaştıracak demektir. Bu yaklaşım, eklerinden arındırılmış sözcüklerin yer aldığı “derin öğrenme” verilerinin çok daha gerçekçi sonuçlar vermesini sağlayacaktır.

Ahmet Aksoy

Mar 112017
 
1.395 views

Zemberek kütüphanesindeki bir kök sorunu

Zemberek kütüphanesindeki bir kök sorunuBir kaç gün önce zemberek kütüphanesiyle köklerini belirlemeye çalıştığım sözcüklerden birinin yanlış çözümlendiğini farkettim. Fiil olması gereken bir kök, İsim olarak tanımlanmıştı. Benzer sözcüklerin durumuna bakınca, bunun sistematik bir sorun olduğunu farkettim.

Zemberek kütüphanesini geliştiren arkadaşlar bu projeyi daha fazla sürdürmeme kararı aldıkları için sözkonusu hatayı gidermek – bu konuda bir gönüllü çıkmazsa- pek mümkün gibi görünmüyor. Yine de, bu kütüphaneyi kullanmakta olan arkadaşları uyarmış olayım.

Sorun, “edebil” ile başlayan sözcüklerle ilgili. Üstelik hepsi sorun yaratmıyor. Sorunlu olarak gördüğüm sözcüklerden bazılarını aşağıda listeledim. Bu sözcüklerinin hepsinin asıl kökü et ve tipleri fiil.

Sorunun, kodlamadaki küçük bir problemden kaynaklandığını sanıyorum.
Kullandığım kütüphane: zemberek-tum-2.0.jar
Çağrıları jpype aracılığıyla yaptım.

Zemberek-tum-2.0.jar dosyasını kullanan arkadaşların bu ayrıntıya dikkat etmelerini öneriyorum. Bu kütüphaneyi Python 3 üzerinde çalıştırmak isteyenler http://gurmezin.com/python-ile-zemberek-kutuphanesini-kullanmak/ adresindeki yazıma göz atabilirler.

Sorunlu çözümlenen sözcükler (Hepsi için kök=et, tip =FIIL olmalı)
edebiliyoruz,edebi,ISIM
edebiliyorumdur,edebi,ISIM
edebiliyorum,edebi,ISIM
edebiliyorsunuzdur,edebi,ISIM
edebiliyorsunuz,edebi,ISIM
edebiliyorsundur,edebi,ISIM
edebiliyorsun,edebi,ISIM
edebiliyorsanız,edebi,ISIM
edebiliyorsan,edebi,ISIM
edebiliyorsam,edebi,ISIM
edebiliyorsak,edebi,ISIM
edebiliyorsa,edebi,ISIM
edebiliyormuşuz,edebi,ISIM
edebiliyormuşum,edebi,ISIM
edebiliyormuşsun,edebi,ISIM
edebiliyormuş,edebi,ISIM
edebiliyorlarsa,edebi,ISIM
edebiliyorlarmış,edebi,ISIM
edebiliyorlardı,edebi,ISIM
edebiliyorlar,edebi,ISIM
edebiliyorken,edebi,ISIM
edebiliyordur,edebi,ISIM
edebiliyordunuz,edebi,ISIM
edebiliyordun,edebi,ISIM
edebiliyordum,edebi,ISIM
edebiliyordular,edebi,ISIM
edebiliyorduk,edebi,ISIM
edebiliyordu,edebi,ISIM
edebiliyor,edebi,ISIM

edebilince,edebi,ISIM

edebilen,edebi,ISIM
edebilemezsiniz,edebi,ISIM
edebilemez,edebi,ISIM
edebilemeyiz,edebi,ISIM
edebilemeyeceğimin,edebi,ISIM
edebilemenin,edebi,ISIM
edebilemem,edebi,ISIM
edebilemek,edebi,ISIM
edebileme,edebi,ISIM

Oysa aşağıdaki örneklerde ve benzer diğer yüzlerce örnekte herhangi bir sorun bulunmuyor:
edebilelim,et,FIIL
edebileceğiz,et,FIIL
edebileceğiyle,et,FIIL
edebileceğiydi,et,FIIL
edebileceğinizin,et,FIIL
edebileceğinizi,et,FIIL
edebileceğinize,et,FIIL
edebileceğinizdir,et,FIIL
edebileceğinizden,et,FIIL
edebileceğiniz,et,FIIL
edebileceğinin,et,FIIL
edebileceğini,et,FIIL
edebileceğine,et,FIIL
edebileceğinden,et,FIIL
edebileceğinde,et,FIIL
edebileceğin,et,FIIL
edebileceğimizin,et,FIIL
edebileceğimizi,et,FIIL
edebileceğimize,et,FIIL
edebileceğimizdir,et,FIIL
edebileceğimizdi,et,FIIL
edebileceğimizden,et,FIIL
edebileceğimizde,et,FIIL
edebileceğimiz,et,FIIL


Ahmet Aksoy

Linkler:
http://gurmezin.com/python-ile-zemberek-kutuphanesini-kullanmak/

Mar 072017
 
1.449 views

IBM Ticari Kuantum Bilgisayarlar Gerçekleşmek Üzere

Independent‘te yayınlanan bir makaleye göre IBM Q adıyla kurulan yeni bir bölüm ticari kuantum bilgisayarları hayata geçirmek için kolları sıvamış durumda.

IBM yetkilileri, klasik bilgisayarlarla ele alınamayan ve hala çözülememiş bazı karmaşık problemleri halledebilmek için kuantum bilgisayarlara ihtiyaç duyulduğunu belirtiyorlar.

Ticari Kuantum Bilgisayarlar

Foto: tr.wikipedia.org

Kuantum bilgisayarların üzerinde çalışacak uygulamalar klasik bilgisayarlar üzerinde koşan uygulamalardan farklı olmak zorunda. Bu yüzden IBM Q yetkilileri bu tür uygulamaların yıl sonuna doğru yayınlanacak simülatörler üzerinde geliştirilmeye başlanması gerektiğini vurguluyor. Bu çalışmalarla ilaç endüstrisi, malzeme geliştirme ve yapay zeka gibi alanlarda yeni çözümler üretilmesi bekleniyor.

Klasik bilgisayarlar elektronik devre kapılarının açık veya kapalı olmasına, yani sadece 0 ve 1’lerden oluşan iki tabanlı aritmetiğe dayanıyor. Sıfır veya bir konumunu belirten birim “bit” olarak adlandırılıyor. Halen 8 bitlik, 32 bitlik ve 64 bitlik sistemler yaygın olarak kullanılmakta.

Kuantum bilgisayarların temel birimine ise “qubit” (kübit) adı verilmiş. Bu sistem fotonların dikey ve yatay polarizasyonlarını kullanır ve iki fazlı kuantum sistemi (two-state quantum system) olarak anılır. Kübitler 0, bir ve bu ikisi arasında bir başka değer daha alabilir. Bunlara ek olarak daha fazla “durum”a sahip olabilen kuditler üzerinde de çalışmalar sürmektedir.

Rus Kuantum Merkezi’nden yapılan açıklamaya göre beş seviyeli bir kudit ile kuantum hesaplamalarının yapılabildiği gösterildi.

Öyle görünüyor ki, kuantum bilgisayarlarla tanışmamız için çok fazla beklememiz gerekmeyecek.

Ahmet Aksoy

Kaynaklar:

Mar 032017
 
1.550 views

Singularity – Tekillik Günleri Hızla Yaklaşıyor

Önce singularity kavramının anlamını netleştirelim.
Wikipedia, singularity (teknolojik tekillik) kavramını şu şekilde tanımlıyor: “gelecekte yapay zakanın ötesine geçerek, medeniyeti ve insan doğasını radikal bir biçimde değiştireceğine inanılan hipotezsel nokta. Böyle bir zeka, insanlığın tasavvur edebileceğinden daha üstün kabiliyetli olacağından, insanlığın geleceğini öngörülemez bir hale getireceği düşünülmektedir.”

Kurzweil, bu kavramı şu sözlerle daha da somutlaştırıyor: “İnsanlığın önünde iki seçenek var. Dünyaya geldiğimiz beden ve teknoloji sayesinde kavuştuğumuz beden. İnsan iskeletindeki kemiklerin malzemesi iyi değil. Çelik çok daha iyi. Çok etkin işleyen mekanik hücreler yakın gelecekte doğal hücrelerin yerini alacak. Bedene yerleştirilen yapay kol, bacak gibi organlar doğal uzuvlardan daha güçlü ve dayanıklı.”

Asıl kritik nokta, yapay zekanın yaptıklarının, insanoğlunun zekası tarafından anlaşılamayacak kadar gelişmesiyle ortaya çıkacak. Böyle bir durumda, yapay zeka tarafından yaratılacak olası olumsuz etkilere karşı -ne olup bittiğini anlayamayacağımız için- önlem alamaz duruma geleceğiz. Türümüze en yakın primatlardan şempanzeler için bile bizim konuşmalarımız, yazdıklarımız, teknolojik uygulamalarımız neyse, singularity aşamasına ulaşmış yapay zekanın iletişimi ve yaptıkları da bizler için benzer konumda olacaktır.

Konu, her ne kadar bir bilimkurgu teması gibi görünse de, yapay zekanın gelişme hızı artık bu düzeye ulaşmanın çok uzakta olmadığını gösteriyor.

Neanderthal insanın, homo sapiens tarafından ortadan kaldırılması gibi; yapay zeka ile donanmış robot veya insanımsı varlıklar karşısında “doğal” insanoğlu da büyük bir olasılıkla tarih sahnesinden silinecektir. Bu gelişmeler bir “hızlandırılmış evrim” mekanizmasına bağlı olabilir. Her ne kadar teknolojiyi kullanıyor olsak da, kolayca kontrol edemeyeceğimiz sayıdaki parametre yüzünden biyolojik yaşamımıza yaptığımız müdahalelerin pek çoğu bir mühendislik ürünü olmaktan çok “rasgele” deneme-yanılmalardan ibaret kalıyor. Günümüzün süper bilgisayarları bile hala yeterince hızlı değil. Kuantum bilgisayarlar bile ikili hesaplama sistemlerine kıyasla aşırı bir gelişme sağlayamayabilir. Şu anda öngöremediğimiz yeni teknolojiler devreye girmedikçe, teknolojimizin “tekillik” düzeyine ulaşacak yapay zekayı yaratmada yetersiz kalması mümkün.

Günümüz şartlarında asıl yapmamız gereken, teknolojik gelişmelerin doğal yaşantımıza her geçen gün daha fazla karıştığının bilincinde ve farkında olmak. Bu farkındalığı bilerek kendi lehine kullanabilenler kendilerine yepyeni bir dünya yaratırlarken, geride kalanlar kaynakları hızla tükenen ve doğal ortamları hızla kirlenen bir yaşamı paylaşmak zorunda kalacaklar.

Singularity - Tekillik Günleri Hızla Yaklaşıyor

Kaynak: content.time.com

content.time.com sitesinde yayınlanan yukarıdaki grafik 1900-2045 yılları arasındaki teknolojik gelişimi özetliyor. Geçmiş yıllara ilişkin gelişmeleri gündelik hayatımızda da yaşıyoruz. Geleceğe yönelik temel öngörülerin bazıları şöyle:

  • 2015: Bilgisayarlar fare beyin kapasitesini aştı: 10 Gigabyte (10^9)
  • 2023: Bilgisayarlar insan beyin kapasitesini aşıyor: 1 Petabyte (10^15)
  • 2045: Bilgisayarlar tüm insanların toplam beyin kapasitesini aşıyor: 100 Yottabyte (10^26)

Bu tarih, yani 2045, bazı görüşlere göre insanın “ölümsüzlüğün sırrına” eriştiği tarih olacak.

Ne dersiniz?

Ahmet Aksoy

Kaynaklar:

Mar 022017
 
1.285 views

Karar ağacı görselleştirilmesi örnek kodlar

Bu yazımda ele alacağım örnek kodların orijinali Josh Gordon’a aittir. Bu kodlar Python2 için düzenlenmiştir. Ben ise aynı kodların Python 3.5.2 altında çalışabilmesi için gereken düzeltmeleri yaptım. Özellikle pydot kütüphanesi yerine pydotplus kütüphanesinin yüklenmesi, kodların çalıştırılabilmesi açısından önemlidir.

Kullandığımız veritabanı, sklearn kütüphanesiyle birlikte gelmektedir ve sadece 150 kayda sahiptir. Dolayısıyla zayıf konfigürasyonlu makinelerde bile sonuçlar çok kısa sürede alınabilmektedir.

Kodları çalıştırdığım sistem ve gereken kütüphanelerin sürüm numaralarını herhangi bir olumsuzluk olasılığına karşı not ettim:
Ubuntu 16.04
Intel i5 4 çekirdek – 8GB bellek
Python 3.5.2
sklearn 0.18.1
numpy 1.12.0
pydotplus 2.0.2

VERİ TABLOSUNUN GENEL AÇIKLAMASI

Veritabanı İris çiçeği‘nin bilinen üç ayrı türüne ait çeşitli yaprak boyutlarını içermektedir.

Karar ağacı görselleştirilmesi

Iris sotosa Credits: en.wikipedia.org

Bu verisetinin ayrıntılarını https://en.wikipedia.org/wiki/Iris_flower_data_set adresinden inceleyebilirsiniz.

İngilizce bilmeyen okuyucularımız için kısa bir özet yapayım.
İris çiçeğinin setosa, versicolor ve virginica adları verilen 3 ayrı türü bulunmaktadır. Bu türlere ait farklı çiçeklerin çanak yaprak (sepal) ve taç yaprak (petal) ölçüleri en ve boy olarak saptanmıştır. Tablo yapısı şöyledir:

Sepal length Sepal width Petal length Petal width Species
Çanak yap. boy Çanak yap. en Taç yap. boy Taç yap. en Tür
5.1 3.5 1.4 0.2 I. setosa

Ölçüler, santimetre cinsinden verilmiştir. Tabloda 150 kayıt bulunmaktadır.

Aşağıdaki kodların karar ağacı grafik dosyalarını üretebilmesi için sisteminize graphviz uygulamasını yüklemiş olmanız gerekir. Kurulumu aşağıdaki gibi kolayca yapabilirsiniz.

KODLAR

Sorularınızı yorum alanından bana iletebilirsiniz.

Ahmet Aksoy

Links: